Pytania i odpowiedzi
- Ile trwa restrukturyzacja firmy? — Postępowanie o zatwierdzenie układu (PZU) trwa zwykle od 3 do 6 miesięcy, przyspieszone postępowanie układowe i postępowanie układowe od 6 do 12 miesięcy, a sanacja od 12 do 24 miesięcy. Czas zależy od liczby wierzycieli, sporności wierzytelności oraz obciążenia konkretnego sądu restrukturyzacyjnego.
- Czy restrukturyzacja chroni przed komornikiem? — Tak, w znacznym zakresie. Otwarcie postępowania restrukturyzacyjnego powoduje zawieszenie egzekucji dotyczących wierzytelności objętych układem, a w sanacji ochrona jest najszersza. Ochrona nie działa jednak wstecz wobec zakończonych licytacji i nie obejmuje automatycznie wszystkich wierzycieli zabezpieczonych rzeczowo.
- Czy można sprzedać firmę z długami? — Tak. Zadłużoną firmę można sprzedać na trzy sposoby: przez zbycie udziałów lub akcji, przez sprzedaż zorganizowanej części przedsiębiorstwa albo przez sprzedaż pojedynczych aktywów. Każdy wariant inaczej rozkłada odpowiedzialność za zobowiązania, dlatego wybór struktury decyduje o cenie i ryzyku obu stron.
- Jak sprzedać nieruchomość obciążoną hipoteką? — Sprzedaż nieruchomości z hipoteką jest w pełni możliwa. Standardowa procedura to uzyskanie promesy z banku, zapłata części ceny bezpośrednio na rachunek techniczny kredytu i wykreślenie hipoteki po spłacie. Gdy dług przewyższa cenę, potrzebna jest zgoda wierzyciela na zwolnienie zabezpieczenia przy niższej kwocie.
- Co to jest finansowanie pomostowe? — Finansowanie pomostowe (bridge) to krótkoterminowy kapitał udzielany zwykle na 6–24 miesiące, zabezpieczony na aktywach firmy, najczęściej hipoteką. Służy do przetrwania okresu między utratą jednego finansowania a pozyskaniem następnego lub sprzedażą aktywa. Wypłata następuje zazwyczaj w 4–8 tygodni od kompletu dokumentów.
- Czym różni się mezzanine od kredytu bankowego? — Mezzanine to finansowanie podporządkowane, plasujące się między długiem bankowym a kapitałem własnym. Jest droższe od kredytu, często z odroczoną spłatą odsetek i elementem udziału w zysku, ale mniej wymagające co do zabezpieczeń i dostępne dla firm, którym bank odmówił z powodu wskaźników lub historii.
- Jak działa sale and leaseback? — Sale and leaseback to sprzedaż nieruchomości inwestorowi połączona z jednoczesnym zawarciem długoterminowej umowy najmu tego samego obiektu. Firma uwalnia zwykle 50–80% wartości rynkowej nieruchomości w gotówce, zachowuje pełną ciągłość działalności, a w zamian płaci czynsz zamiast rat kredytu.
- Co to jest DSCR i jak go liczyć? — DSCR (debt service coverage ratio) to wskaźnik pokrycia obsługi zadłużenia. Liczy się go jako zysk operacyjny powiększony o amortyzację, podzielony przez roczną sumę rat kapitałowych i odsetek. Wartość poniżej 1,0 oznacza, że firma nie zarabia na spłatę długu; 1,2 uznaje się za bezpieczny, a 1,4 za komfortowy.
- Co zrobić, gdy wierzyciel złożył wniosek o upadłość firmy? — Nie należy czekać na rozprawę. Kluczowe jest złożenie wniosku restrukturyzacyjnego, który co do zasady jest rozpoznawany w pierwszej kolejności przed wnioskiem o ogłoszenie upadłości, oraz przygotowanie odpowiedzi wykazującej, że firma nie jest trwale niewypłacalna, a wierzytelność jest sporna lub zabezpieczona.
- Co grozi zarządowi za niezłożenie wniosku o upadłość? — Członek zarządu, który nie złoży wniosku o ogłoszenie upadłości w ustawowym terminie od powstania stanu niewypłacalności, odpowiada majątkiem osobistym za zobowiązania spółki, w tym za zaległości podatkowe i składkowe. Grozi mu również zakaz prowadzenia działalności gospodarczej i pełnienia funkcji w organach spółek.
- Czy układ obejmuje ZUS i urząd skarbowy? — Co do zasady tak — zaległości wobec ZUS i urzędu skarbowego powstałe przed dniem otwarcia postępowania mogą być objęte układem, na zasadach przewidzianych w prawie restrukturyzacyjnym. Wyłączone pozostają jednak niektóre kategorie, między innymi składki na ubezpieczenie społeczne pracowników w części finansowanej przez ubezpieczonego.
- Jak negocjować z bankiem restrukturyzację kredytu? — Bank porównuje dwa scenariusze: ile odzyska z restrukturyzacji, a ile z egzekucji. Skuteczna negocjacja polega na przedstawieniu wiarygodnej prognozy płynności, wyceny zabezpieczeń i konkretnej propozycji — karencji, wydłużenia okresu spłaty lub standstill — która daje bankowi wyższy i szybszy odzysk niż licytacja.
- Czy można dostać finansowanie z zajęciem komorniczym? — Tak, choć nie w banku. Finansowanie prywatne jest możliwe, gdy nieruchomość lub inne aktywo ma wartość przewyższającą sumę obciążeń, a struktura transakcji przewiduje spłatę wierzyciela egzekwującego z wypłacanych środków i wykreślenie zajęcia. Kluczowe jest wyprzedzenie terminu licytacji.
- Jak znaleźć inwestora dla firmy w kryzysie? — Inwestorzy w sytuacjach specjalnych oceniają trzy rzeczy: wartość zabezpieczenia, źródło zwrotu kapitału i jakość informacji. Proces zaczyna się od anonimowego teasera i modelu finansowego, potem następuje due diligence i negocjacja struktury. Realny harmonogram od przygotowania materiałów do wypłaty to zwykle 6–12 tygodni.
- Czy jednoosobowa działalność może się restrukturyzować? — Tak. Przedsiębiorca prowadzący jednoosobową działalność gospodarczą ma zdolność restrukturyzacyjną i może korzystać ze wszystkich trybów, w tym z postępowania o zatwierdzenie układu. Istotna różnica polega na tym, że odpowiada całym majątkiem osobistym, więc restrukturyzacja obejmuje w praktyce także jego sytuację prywatną.
- Ile kosztuje restrukturyzacja firmy? — Koszt restrukturyzacji zależy od trybu, skali zadłużenia i liczby wierzycieli. Składają się na niego wynagrodzenie nadzorcy lub zarządcy, opłaty sądowe i obwieszczenia, obsługa prawna oraz doradztwo finansowe. Najtańsze jest zwykle postępowanie o zatwierdzenie układu, najdroższa — sanacja, ze względu na czas i zakres czynności.
- Czy można zatrzymać licytację nieruchomości firmy? — Tak, ale tylko przed przybiciem. Realne opcje to spłata lub częściowa spłata wierzyciela egzekwującego z refinansowania, porozumienie z wierzycielem o zawieszenie egzekucji, sprzedaż nieruchomości na wolnym rynku za zgodą wierzyciela oraz otwarcie postępowania restrukturyzacyjnego, które ogranicza egzekucję z majątku firmy.